میرزا حسن رشدیه ، پایه گذار مدارس ایران  

ایران صدا: میرزا حسن رشدیه اولین ایرانی بود که به تاسیس مدرسه به سبک اروپایی اقدام کرد، که در دارالمعلمین بیروت زیر نظر معلمین فرانسوی تحصیل کرد. او کوشید با ایجاد این مدرسه زبان مادری را به کودکان آموزش دهد، پس ازرشدیه باوقوع انقلاب مشروطه تحول مهمی به وجود آمد است و همه مدارس زیر نظر وزارت علوم ومعارف قرار گرفت ....صحبت های آقای امداد را دراین باره بشنوید./گروه فرهنگ وادب وهنر 

میرزا حسن رشدیه در محله چرنداب تبریز به دنیا آمد. پدرش میرزا مهدی تبریزی و مادرش سارا بودند. میرزا حسن پس از رسیدن به سن رشد به مکتب خانه رفت. صرف و نحو ، فقه، احکام، عربی و ادبیات را آموخت. بیشتر مکتبداران از آنچه درس می دادند خود اطلاع چندانی ندارشتند لذا بیشتر این علوم را نزد پدرش آموخت. آن گاه تصمیم گرفت برای ادامه آموزش به نجف برود اما به دلیل علاقه او به تعلیم و تربیت از این کار منصرف شد و به بیروت رفت و در سال 1259 شمسی در دارالمعلمین آن شهر به فراگرفتن شیوه های نوآموزش پرداخت. در سال 1261 شمسی با هدف بنیان نهادن مدرسه به شیوه نو، بیروت را ترک کرد و به سرزمین عثمانی و سپس به ایروان رفت و در سال 1262 شمسی نخستین مدرسه به سبک نو را برای کودکان قفقاز بنیاد نهاد و با شیوه الفبای صوتی خود آغاز به آموزش کرد. کتاب وطن دیلی (زبان وطن) را به ترکی چاپ کرد و توانست با روش نو خود، در مدت کوتاهی به نوآموزان خواندن و نوشتن بیاموزد. کتاب وطن دیلی او تا سال 1297 شمسی در همه مدرسه های قفقاز کتاب اول ابتدایی بوده است. ناصرالدین شاه در بازگشت از سفر خود به اروپا، از مدرسه رشدیه در ایروان دیدار کرد و از او خواست برای بنیانگذاری مدرسه هایی به شیوه نو به ایران برود.....بشنوید.