|
10 کلید طلایی سلامت چیست ؟
ایران صدا: طرح 10 کلید طلایی سلامت دانش آموزان در مدارس جهت ارتقای آگاهی بهداشتی دانش آموزان و والدین آنها در مدارس اجرا شد. اما این طرح چه ویژگیهایی داشت؟/گروه اجتماعی واقتصادی
از آنجا که ارایه خدمات و مراقبتهای اولیه بهداشتی مهمترین استراتژی ارتقای سلامت است برنامه تشکل گروهی دانشآموزان متضمن مشارکت فعال جمعیت زیادی از دانشآموزان کشور در حل مسایل و امور مربوط به سلامت و بهداشت مدارس است...
بدون تردید کاهش منابع و امکانات و اعتبارات بهداشتی و کمبود شدید نیروی انسانی آموزشدیده در مدارس موانع متعددی را در مسیر توسعه خدمات و مراقبتهای اولیه بهداشتی برای آحاد جامعه به ویژه دانشآموزان که قشر آسیبپذیر جامعه هستند، ایجاد کرده است که باید هر چه زودتر مرتفع شود زیرا دوران تحصیل مصادف با دوران سریع رشد و تکامل جسمی، روانی، عاطفی و اجتماعی کودکان است و چنانچه اختلالی در حالت سلامت آنان در این دوران ایجاد شود و در اولین فرصت کشف و اصلاح نشود لطمات جبرانناپذیری بر آینده آنان وارد میکند. از طرف دیگر میلیونها دانشآموز هر کدام به عنوان بهترین رسانه آموزشی قادرند آموختههای خود را به خانواده خویش منتقل سازند، از این رو به طور غیرمستقیم میلیونها خانواده زیر پوشش آموزشهای بهداشتی قرار خواهند گرفت و این امر مسوولان را در اجرای برنامههای توسعه و گسترش عرصه مطلوبتر ارایه خدمات بهداشتی در سطح جامعه بیشتر از گذشته یاری خواهد کرد. مشارکت دانشآموزان در فعالیتهای جنبی مدرسه و اجتماع از یک سو به تکوین و اعتلای شخصیت اجتماعی آنان مدد میرساند و از سوی دیگر اداره محیط آموزشی را دلپذیر میگرداند و مهمتر از همه آنان را برای پذیرش مسوولیتهای مهم و بزرگ اجتماعی در آینده آماده میسازد.
ویژگیهایی که اهمیت موضوع را محسوستر میسازد عبارتاند از:
1) آسیبپذیر بودن دانشآموزان در برابر تهاجم انواع عوامل بیماریزای جسمی، روانی و عاطفی گرایش آنان را به مشارکت در امور مربوط به تندرستی خود و پیشگیری از انتشار بیماری تقویت میکند.
2) جلب مشارکت دانشآموزان به سرعت به خانوادههایشان کشانده میشود. این امر شعاع عمل و گستره همکاری و تشریک مساعی را وسیعتر میکند و پلی مستحکم بین خانه و مدرسه برقرار میسازد و در سایه این ارتباط مشکلات بهداشتی مدرسه سریعتر حل میشود.
3) برنامههای مشارکتی، روحیه مسوولیتپذیری، تعاون و همیاری را در دانشآموزان برمیانگیزند. اگر دانشآموزان در مسایل بهداشتی مدرسه احساس مسوولیت کنند و مدرسه را خانه دوم خود تلقی کنند و نسبت به پاکیزگی و نشاط محیط آموزشی تعهد کرده و از تخریب و آلودگی آن پرهیز کنند این حس در آنان درونی شده و تداوم مییابد و در آینده در وضعیت شغلی و زیستی آنان اثر میگذارد.
4) دانشآموزان قابلیتها و استعدادهای بالقوه فراوانی در خود دارند و علاقهمندند که به آنان فرصت ابراز وجود و شخصیت داده شود. آنان دوست دارند مفید و موثر واقع شوند و به نحوی نشان دهند که از دوران کودکی و خردسالی پافراتر گذاشته و رشد کردهاند، به همین دلیل به هر برنامهای که این روحیات را در آنان میپروراند و شکوفا میسازد بها میدهند.
امید است، در نتیجه این مشارکت هر چه بیشتر از میزان شیوع بیماریهای واگیر کاسته شده و بهداشت عمومی و مدارس ارتقا یافته و سلامت به عنوان بهترین نعمت و سرمایه فردی و اجتماعی جایگاه و اهمیت حقیقی خود را پیدا کند.
به همین منظور و در راستای ارتقای سلامت دانش آموزان طرح بسیج اطلاعرسانی 10 کلید طلایی سلامت دانشآموزان در استان تهران با همکاری وزارتخانههای بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و آموزش و پرورش، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و شهرداری تهران آغاز شد و اطلاعرسانی به دانشآموزان مقطع راهنمایی در مورد راههای تامین و حفظ سلامت تا پنجم دی ماه ادامه داشت. از این رو مسوولان این طرح همزمان با شروع اطلاعرسانی به دانشآموزان کنفرانس خبری را نیز برگزار کردند و در جمع اصحاب رسانه آمار و ارقام تامل برانگیزی را در خصوص وضعیت سلامت دانشآموزان ارایه دادند...
رییس دانشگاه علوم پزشکی ایران در کنفرانس خبری 10 کلید طلایی سلامت دانشآموزان به چالشهای سلامت محصلین اشاره کرد و گفت: طبق تحقیقی که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال 83 انجام داده است، میزان آگاهی بهداشتی قابل قبول دانشآموزان مقطع دبستان 24 درصد، مقطع راهنمایی 17 درصد، مقطع دبیرستان 17 درصد و والدین دانشآموزان نیز دو درصد است. متاسفانه این اعداد و ارقام از عدم اطلاع کافی والدین و دانشآموزان در خصوص سلامت و بهداشت فردی خبر میدهد.
عباس حسنی ادامه داد: «در حال حاضر دو میلیون و 320 هزار دانشآموز در مقاطع ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان استان تهران در 11 هزار و 460 مدرسه مشغول به تحصیل هستند و با توجه به اینکه این قشر از جامعه معمولا پر جنب جوشترین افراد کشور را تشکیل میدهد، متاسفانه 60 درصد از این دانشآموزان کمتحرک هستند، این در حالی است که میزان ساعاتی که دانشآموزان صرف تماشای تلوزیون و بازیهای رایانهای میکنند به سه تا شش ساعت در روز میرسد و با افزایش پایههای تحصیلی میزان تحرک در دانشآموزان خصوصا دختران به شکل چشمگیری کم میشود.» وی افزود: به دلیل عدم آگاهی کافی از نحوه حمل درست کیفهای مدارس که معمولا به دلیل حجم بالای کتاب و دفتر، سنگین هستند؛ 3 درصد از محصلان کشور اختلال ستون مهرهها دارند البته یکی دیگر از دلایل این اتفاق، نبود ارگونومی مناسب در مدارس است. بر اساس تحقیق یاد شده 60 درصد مدارس کشورمان ارگونومی مناسب ندارند.
حسنی با اشاره به دیگر آمار تامل برانگیز منتشر شده از تحقیق سال 83 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تصریح کرد: «متاسفانه طبق این تحقیق 73 درصد از خانوارها از روغن جامد استفاده میکنند و به طور میانگین 4 بار در هفته غذای سرخ کردنی مصرف مینمایند. این در حالی است که میان وعدههای چرب و شور در دانشآموزان به پنج بار در هفته می رسد و متاسفانه تعداد دختران دانشآموز مصرف کننده غذاهای شور و چرب که مادران فردای جامعه به شمار میروند بیشتر از پسران است. همچنین در قسمت دیگری از این تحقیق میانگین مصرف انواع شیرینی در دانشآموزان 10 بار در هفته قید شده است.» وی در ادامه گفت:«باید اعلام کنم که 5/4 درصد دانشآموزان امروز چاق هستند، 9 درصد اضافه وزن دارند، 14درصد لاغرند و 2 درصد با کم خونی روبه رو هستند.»
رییس دانشگاه علوم پزشکی ایران افزود:«هدف کلی این طرح آموزش سلامت و حساس سازی دانشآموزان نسبت به رفتارهای تامین کننده سلامت در مدارس ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان شهر و شهرستانهای استان تهران در سال تحصیلی 88 - 87 است.» وی تاثیر پذیری بیشتر دانشآموزان سنین راهنمایی از گروه همسالان و کافی نبودن متون علمی مرتبط با سلامت در کتب درسی را از جمله علل تمرکز بیشتر روی این قشر از دانشآموزان در بسیج اطلاع رسانی 10 کلید طلایی سلامت ذکر کرد و ادامه داد: «10 کلید سلامت با محورهای تغذیه سالم، بهداشت فردی، فعالیت بدنی، بهداشت روان و ارگونومی و با موضوعاتی همچون اهمیت صبحانه و میان وعدههای غذایی، اعتماد نداشتن به دستفروشها و استفاده نکردن از غذاهای آماده، مدت فعالیت بدنی، اهمیت شستن دستها، سنگینی کولهپشتی و مشکلات آن و همچنین راههای رسیدن به اعتماد به نفس برنامه ریزی و ارایه شده است.»
مدیر کل سلامت، جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز با اشاره به اهمیت حضور مربیان بهداشت گفت: «در گذشته حضور مربیان بهداشت در کشور پررنگتر بود اما متاسفانه امروز 10 هزار مربی بهداشت کم داریم و با وجود 14 میلیون دانشآموز در سراسر کشور تنها 4 هزار مربی بهداشت زیر نظر آموزش و پرورش فعالیت میکنند.»
دکتر محمدامیر امیرخانی ادامه داد: «با توجه به کمبود مربی بهداشت در مدارس کشور، باید هر چه زودتر تدابیری در خصوص جذب و استخدام مربیان بهداشت صورت گیرد. البته باید یاد آور شد که هرچند اطلاعات والدین و خانوادههای دانشآموزان از مباحث بهداشتی بیشتر است اما متاسفانه این دانش به رفتار تبدیل نشده است.» وی اضافه کرد: «متاسفانه ما هنوز در خصوص صبحانه خوردن دانشآموزان و همین طور میان وعدهها با چالش روبه رو هستیم. امروز دیگر مرسوم نیست که کودکان و نوجونان لقمه خانگی را بهعنوان میان وعده استفاده کنند و کار به جایی رسیده است که پول دادن به کودکان و خرید فراوردههای سوسیس کالباسی یا میان وعدههای شور یک امتیاز محسوب میشود. البته این مساله در شهرستانها و حاشیه شهرها با وجود دستفروشهای دورگرد بسیار خطرناک تر به نظر میرسد.» وی گفت:«به لحاظ تحرک، دانشآموزان و نسل جوان و نوجوان کشور بیشتر به سمت بازیهای رایانهای و اسباب بازیهای الکترونیکی گرایش پیدا کردهاند و در این زمینه وزارت بازرگانی و مسوولان فرهنگی کشور نیز باید برای اصلاح این وضعیت همکاری کنند تا شاهد تحرک فیزیکی بیشتر دانشآموزان باشیم.»
این گزارش را بشنوید... |
